Η πόλη της Λευκάδας κρύβει έναν μικρό αλλά σημαντικό πολιτιστικό θησαυρό που αξίζει να ανακαλύψει κάθε επισκέπτης. Στα επτά μικρά, αλλά ουσιαστικά, μουσεία της ξεδιπλώνονται ιστορίες ανθρώπων, παραδόσεων και γεγονότων, που φωτίζουν, από την αρχαιότητα έως σήμερα, ποικίλες πτυχές της ζωής στη Λευκάδα.
Αρχαιολογικό Μουσείο Λευκάδας
Το Αρχαιολογικό Μουσείο Λευκάδας, πολύτιμος θησαυρός της πολιτιστικής κληρονομιάς του νησιού, αφηγείται με μοναδικό τρόπο τη μακραίωνη ιστορία του τόπου. Στεγασμένο από το 1999 στο Πολιτιστικό Κέντρο του Δήμου Λευκάδας, αναπτύσσεται σε τέσσερις αίθουσες και φιλοξενεί ευρήματα που καλύπτουν ένα ευρύ χρονικό φάσμα, από τη Μέση Παλαιολιθική εποχή έως την Ύστερη Ρωμαϊκή περίοδο.
Ο επισκέπτης έχει την ευκαιρία να δει από κοντά αντικείμενα προερχόμενα από την αγορά, το αρχαίο λιμάνι, τα αστικά σπίτια και τις αγροικίες της υπαίθρου, καθώς και από ιερά, ταφικά μνημεία και τύμβους. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα ευρήματα από τις θέσεις Στενό και Σκάροι στο Νυδρί, από το σπήλαιο Χοιροσπηλιά στην Εύγηρο, από τα νεκροταφεία της αρχαίας πόλης της Λευκάδας, αλλά και από άλλες σημαντικές θέσεις, όπως η Ασβότρυπα στο Φρύνι ή το σπήλαιο των Νυμφών στην Αγία Κυριακή. Όλα μαζί συνθέτουν ένα πολυεπίπεδο αφήγημα για τον δημόσιο και τον ιδιωτικό βίο των κατοίκων της αρχαίας Λευκάδας.
Σημαντικό μέρος της συλλογής συνδέεται με τις ανασκαφές του Wilhelm Dörpfeld, του Γερμανού αρχαιολόγου που αναζήτησε στη Λευκάδα τα ίχνη του Οδυσσέα, ταυτίζοντας το νησί με την ομηρική Ιθάκη. Σήμερα, το μουσείο, λειτουργεί ως ζωντανός πολιτιστικός φορέας, με εκπαιδευτικά προγράμματα και οργανωμένες ξεναγήσεις. Για τον επισκέπτη, αποτελεί μια ουσιαστική στάση που προσθέτει βάθος, νόημα και ιστορικό πλαίσιο στο ταξίδι του στη Λευκάδα.
Διεύθυνση: Αγγ. Σικελιανού & Ν. Σβορώνου, Λευκάδα
Μουσείο Άγγελου Σικελιανού
Στο δίπατο σπίτι όπου γεννήθηκε και πέρασε τα παιδικά του χρόνια ο Άγγελος Σικελιανός, στη Λευκάδα, στεγάζεται σήμερα ένα μουσείο σπάνιας ποιότητας. Αγοράστηκε από την Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος το 2009 και, έπειτα από μια μακρά και ουσιαστική διαδικασία αποκατάστασης, παραδόθηκε το 2017 στην τοπική κοινωνία ως ένας πρωτοποριακός μουσειακός χώρος διεθνών προδιαγραφών. Πρόκειται επί της ουσίας για ένα μουσείο που αποκαλύπτει τον κόσμο του Σικελιανού και ρίχνει φως στις επαναστατικές ιδέες, την γοητευτική προσωπικότητα και τη διαδρομή του κορυφαίου λυρικού ποιητή, μέσα από μια σύγχρονη αρχιτεκτονική και μουσειολογική προσέγγιση, έργο διακεκριμένων επιστημόνων.
Η περιήγηση ταξιδεύει τον επισκέπτη όχι μόνο στη ζωή αλλά και στο έργο του Σικελιανού: πίσω από τις προθήκες δεν φυλάσσονται απλώς προσωπικά αντικείμενα, αλλά ένας ολόκληρος πνευματικός κόσμος που ξετυλίγει το νήμα της δημιουργίας, του οράματος και της ανθρώπινης ευαλωτότητας του ποιητή. Σπάνια εκθέματα όπως το νυφικό της Άννας Σικελιανού, τα υφαντά και τα χειροποίητα ρούχα της Εύας Πάλμερ για τις Δελφικές Εορτές, χειρόγραφα, πλούσιο φωτογραφικό υλικό και ηχογραφημένες απαγγελίες με τη φωνή του ίδιου του ποιητή, συγκροτούν ένα μουσείο όπου ο Σικελιανός δεν «εκτίθεται», αλλά παραμένει «παρών».
Διεύθυνση: Κύπρου 1, Λευκάδα
Λαογραφικό Μουσείο Ορφέα
Λίγα βήματα από την κεντρική πλατεία της Λευκάδας, στο επιβλητικό αρχοντικό του 1850 που καταλαμβάνει ένα ολόκληρο οικοδομικό τετράγωνο, στεγάζεται το Λαογραφικό Μουσείο του Μουσικοφιλολογικού Ομίλου Ορφέα «Πανταζής Κοντομίχης». Δημιουργήθηκε το 1978 και στη σημερινή του μορφή, λειτουργεί από το 2010 ως ζωντανό αποθετήριο της μνήμης του νησιού, φιλοξενώντας περισσότερα από χίλια εκθέματα που αφηγούνται την καθημερινή ζωή των Λευκαδιτών από τις αρχές του 19ου αιώνα. Εργαλεία της αγροτικής ζωής, χρηστικά σκεύη, αντικείμενα παλαιών επαγγελμάτων, αστικά εκθέματα και παραδοσιακές φορεσιές συνθέτουν ένα πολυφωνικό αφήγημα του λαϊκού πολιτισμού του νησιού και φωτίζουν έναν τρόπο ζωής που έχει πλέον παρέλθει. Με τη σφραγίδα του αείμνηστου λαογράφου Πανταζή Κοντομίχη, στον οποίο οφείλεται η συγκρότηση του πυρήνα των συλλογών, το μουσείο λειτουργεί ως χώρος γνώσης, εκπαίδευσης και πολιτιστικής συνέχειας. Αναμφίβολα, αποτελεί μια ουσιαστική στάση για όποιον θέλει να γνωρίσει τη Λευκάδα πέρα από το τοπίο.
Διεύθυνση: Στεφανίτση 1, Λευκάδα
Μουσείο Έκθεσης Ενθυμημάτων Διεθνούς Φεστιβάλ Φολκλόρ
Στον πρώτο όροφο του Πολιτιστικού Κέντρου του Δήμου Λευκάδας στεγάζεται η Συλλογή Παραδοσιακής Τέχνης του Διεθνούς Φεστιβάλ Φολκλόρ, ένας χώρος που συμπυκνώνει περισσότερα από πενήντα χρόνια διαπολιτισμικής συνάντησης. Η συλλογή περιλαμβάνει παραδοσιακές φορεσιές από χώρες όλου του κόσμου, υφαντά, μουσικά όργανα, σημαίες και μετάλλια, αντικείμενα που αφηγούνται τη μακρά σχέση της Λευκάδας με τους λαούς που φιλοξενεί κάθε καλοκαίρι το ιστορικό Φεστιβάλ Φολκλόρ. Μακριά από τη λογική μιας στατικής έκθεσης ενθυμημάτων, αναδύεται ένας ζωντανός οργανισμός που μεταβάλλεται διαρκώς, στον ρυθμό μιας διοργάνωσης που από το 1962 υπηρετεί την ειρήνη, τη συναδέλφωση και την πολιτιστική ανταλλαγή.
Διεύθυνση: Αγγ. Σικελιανού & Ν. Σβορώνου, Λευκάδα
Μουσείο Φιλαρμονικής Εταιρείας Λευκάδας
Στο ισόγειο του ιστορικού κτιρίου της Φιλαρμονικής Εταιρείας Λευκάδας στεγάζεται ένα μικρό, αλλά ουσιαστικό μουσείο, που καταγράφει την πορεία ενός θεσμού άρρηκτα συνδεμένου εδώ και ενάμιση αιώνα με την ιστορία και τον παλμό του νησιού. Πρόκειται για έναν χώρο μνήμης που αναδεικνύει τη μουσική παράδοση της Λευκάδας από το 1850 έως σήμερα, φωτίζοντας τόσο τις στιγμές ακμής όσο και τις δύσκολες περιόδους, κατά τις οποίες η Φιλαρμονική συνέχισε αδιάλειπτα να αποτελεί ζωντανό κύτταρο της τοπικής ζωής.
Ο επισκέπτης έχει τη δυνατότητα να δει από κοντά σπάνια μουσικά όργανα (μεταξύ αυτών ένα σουζάφωνο του 19ου αιώνα), παλαιότερες στολές της μπάντας, φωτογραφικό υλικό μουσικών και αρχιμουσικών, καθώς και χειρόγραφες παρτιτούρες ιδιαίτερης ιστορικής αξίας, ορισμένες από τις οποίες χρονολογούνται στα τέλη του 19ου αιώνα. Περισσότερα από 150 εκθέματα συνθέτουν ένα συνεκτικό ταξίδι στον χρόνο, προσφέροντας στον επισκέπτη μια ουσιαστική γνωριμία με τη μουσική κληρονομιά της Λευκάδας.
Διεύθυνση: Κόνταρη 1 & Σαπφούς, Λευκάδα
Έκθεση Παλαιών Αντικειμένων (Μουσείο Φωνογράφου)
Σε έναν ήσυχο δρομίσκο κοντά στον κεντρικό πεζόδρομο της αγοράς, κρύβεται ένα μικρό μουσείο που μοιάζει με χρονοκάψουλα. Το Μουσείο Φωνογράφου, φιλοξενεί μια ιδιαίτερη ιδιωτική συλλογή, γεμάτη ήχους, εικόνες και αντικείμενα που αφηγούνται ιστορίες μιας άλλης εποχής. Δημιούργημα του ντόπιου συλλέκτη Δημήτρη Κατωπόδη (Ντελημάρη), το μουσείο ιδρύθηκε το 1990 και στεγάζει, μεταξύ άλλων, δεκάδες φωνογράφους, παλιούς δίσκους, παραδοσιακά μουσικά όργανα, εργαλεία, κοσμήματα, κεντήματα, χαρτονομίσματα, σφραγίδες και καρτ-ποστάλ εποχής. Ξεχωρίζουν σπάνια εκθέματα, όπως μια ρομβία του 19ου αιώνα και το πρώτο ραδιόφωνο που έφτασε ποτέ στη Λευκάδα. Πρόκειται για έναν χώρο φτιαγμένο με αγάπη και προσωπικό μεράκι, που προσφέρει στον επισκέπτη μια αυθεντική, ανθρώπινη ματιά στην πολιτιστική μνήμη του τόπου, μακριά από τη λογική του μεγάλου μουσείου, αλλά πολύ κοντά στην ουσία της ιστορίας.
Διεύθυνση: Καλκάνη 12, Λευκάδα
Ιστορικό Κέντρο Λευκάδιου Χερν
Στην καρδιά της πόλης της Λευκάδας, εντός του Πολιτιστικού Κέντρου του Δήμου, το Ιστορικό Κέντρο Λευκάδιου Χέρν προσκαλεί τον επισκέπτη σε ένα μοναδικό ταξίδι στον κόσμο του εθνικού ποιητή της χώρας του Ανατέλλοντος Ηλίου. Μέσα από φωτογραφίες, κείμενα, αντικείμενα και διαδραστικές εφαρμογές, η ζωή του Λευκάδιου Χέρν ξεδιπλώνεται από τη γέννησή του στη Λευκάδα το 1850, τις περιπλανήσεις του στην Ιρλανδία και την Αμερική, μέχρι την οριστική εγκατάστασή του στην Ιαπωνία, όπου έγινε ο εθνικός ποιητής της χώρας. Ο επισκέπτης γνωρίζει όχι μόνο την πορεία του Χέρν, αλλά και τους πολιτισμούς που τον διαμόρφωσαν, μέσα από την ανοιχτή και ανεκτική ματιά του στις διαφορετικές παραδόσεις και φυλές. Η έκθεση, αποτέλεσμα συνεργασίας της Λευκάδας με ιαπωνικές πόλεις και συλλέκτες, περιλαμβάνει σπάνιες πρώτες εκδόσεις βιβλίων, φωτογραφίες, καρτ-ποστάλ, επιστολές και συλλεκτικά ιαπωνικά αντικείμενα.
Διεύθυνση: Αγγ. Σικελιανού & Ν. Σβορώνου, Λευκάδα
Φωτογραφίες: Ανδρέας Θερμός
